,
Bałkany Zachodnie w zainteresowaniu NATO
NATO

Podczas poniedziałkowego szczytu przywódców państw Paktu Północnoatlantyckiego pomiędzy strategicznymi decyzjami dotyczącymi rywalizacji z Rosją i Chinami była również omawiana kwestia stabilizacji regionu Bałkanów Zachodnich.

W szczególności dużo uwagi zajęła kwestia Bośni i Hercegowiny, która jest państwem pozostającym pod kuratelą międzynarodową oraz jedynym krajem tej części Bałkanów (po akcesji Albanii i Macedonii Północnej) aspirujących do przyszłego członkostwa w Sojuszu.

Bośnia i Hercegowina jest objęta planem na rzecz członkostwa (the Membership Action Plan – MAP).

Problemy ze zbliżeniem BiH z NATO

Kwestie stabilizacji w regionie Bałkanów Zachodnich można rozpatrywać również w szerszym geopolitycznym kontekście. Niedokończony proces integracji z NATO oraz Unią Europejską powoduje, że inne mocarstwa regionalne jak Rosja, Turcja czy w ujęciu globalnym Chiny chcą budować swój przyczółek polityczny, gospodarczy i militarny w regionie, który jest otoczony przez Unię Europejską.

Wszelkie procesy destabilizacyjne mają negatywne skutki dla państw wspólnoty euroatlantyckiej, które zaangażowały się instytucjonalnie w proces odbudowy państw byłej Jugosławii po wojnie z lat 90.

Akcesja BiH do NATO będzie trudnym procesem ponieważ składowa część Bośni i Hercegowiny w postaci Republiki Serbskiej sprzeciwia się tej współpracy. Sojusz przez społeczność serbską w Bośni i Hercegowinie jest odbierany jako przymierze, które broni interesów jedynie Chorwatów i Boszniaków (ludności muzułmańskiej w Bośni i Hercegowinie) i jest wymierzone w interesy ludności serbskiej.

Temat ważny dla Zagrzebia

W komunikacie po szczycie zwrócono uwagę na istotę integralności terytorialnej Bośni i Hercegowiny zgodnej z postanowieniami traktatu pokojowego z Dayton z 1995 roku, który regulował główne podziały administracyjne pomiędzy największymi grupami etnicznymi w ramach Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.

To było ważne zagadnienie dla strony chorwackiej (członka NATO od 2009 roku), ponieważ jedną z trzech głównych grup etnicznych w Bośni i Hercegowinie są właśnie Chorwaci – zamieszkujący wspólną część składową z Boszniakami w postaci Federacji Bośni i Hercegowiny.  

Część środowisk politycznych zarówno bośniackich Chorwatów, jak również polityków z Zagrzebia, domagała się utworzenia kolejnej części składowej w ramach BiH – chorwackiej. Kwestia ta będzie się rozstrzygać prawdopodobnie w trakcie negocjacji akcesyjnych.

Konflikty na Bałkanach mogą być wyzwaniem dla NATO

Debata o bezpieczeństwie Bałkanów Zachodnich w ramach NATO wskazuje że sojusz dostrzega zagrożenie wewnętrznej destabilizacji w regionie zarówno na skutek działań wewnętrznych jak również w ramach rywalizacji mocarstw.

NATO jest obecne na Bałkanach Zachodnich: Albania, Czarnogóra i Macedonia Północna jako członkowie posiadają swoje interesy w regionie, które mogą wywoływać konflikt z pozostającymi poza NATO Bośnią i Hercegowiną, Kosowem oraz Serbią.

Ewentualne nieporozumienia regionalne mogłyby stanowić wyzwanie dla Paktu Północnoatlantyckiego np. w kwestii art. 5, który zapewnia solidarną obronę integralności terytorialnej członka Sojuszu.  

Komentarze (1)

Lucjan

BiH to sztuczny twor panstwowy krajow Zachodu. Nie ma on przyszlosci. Ew. jedynie pozostalosc muzulmanskiego regionu moze stanowic podmiot prawa miedzynarodowego ale i tak bedzie skonfliktowany wewnetrznie.

17 czerwca 2021

Powiązane artykuły