Dwa konkurencyjne plany pokojowe wobec wojny w Ukrainie, narastająca rywalizacja USA i Chin, bezradność Europy oraz idea Międzymorza jako jedynej realnej gwarancji bezpieczeństwa regionu – to główne wątki rozmowy z dr. Józefem Orłem, analitykiem polityki międzynarodowej. Czy Polska może stać się liderem nowego układu sił w Europie Środkowo-Wschodniej? I jakie warunki muszą zostać spełnione, by ten scenariusz przestał być polityczną publicystyką, a stał się realnym projektem strategicznym?
Punktem wyjścia rozmowy są pojawiające się w otoczeniu Donalda Trumpa konkurencyjne plany pokojowe dotyczące wojny w Ukrainie. Jak podkreśla dr Orzeł, część tych propozycji jest wyraźnie korzystna dla Rosji, część zaś – przynajmniej na poziomie deklaratywnym – dla Ukrainy. Problem polega jednak na tym, że Kreml nie ma żadnej motywacji, by godzić się na wariant dla siebie niekorzystny, skoro widzi gotowość Zachodu, a zwłaszcza Stanów Zjednoczonych, do daleko idących ustępstw. Dr Orzeł zwraca też uwagę na dynamicznie rosnącą potęgę gospodarczą Chin oraz na coraz większą zależność świata – w tym Europy, od chińskich surowców, technologii i łańcuchów dostaw. W jego ocenie Unia Europejska jest dziś zbyt słaba politycznie i strategicznie, by skutecznie przeciwstawić się Pekinowi, a Stany Zjednoczone, mimo swojej pozycji militarnej, nie są w stanie realnie zatrzymać chińskiego wzrostu.
Szczególnie krytycznie analityk ocenia kondycję Unii Europejskiej, wskazując na jej wewnętrzne podziały, brak spójnej polityki bezpieczeństwa oraz strategiczną krótkowzroczność. Na tym tle pojawia się kluczowa propozycja rozmowy: stworzenie regionalnego paktu państw zagrożonych przez Rosję, czyli współczesnego Międzymorza. W tej koncepcji centralną rolę miałaby odegrać Ukraina, a Polska mogłaby stać się jednym z liderów nowego układu bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej.
Zdaniem dr. Orła to właśnie taki regionalny sojusz, oparty na realnych interesach i wspólnym zagrożeniu, jest dziś jedyną wiarygodną drogą do trwałego bezpieczeństwa naszego regionu. Pytanie pozostaje otwarte: czy Polska będzie w stanie wyjść poza doraźną politykę i podjąć wyzwanie budowy strategicznego przywództwa, zanim decyzje o naszym bezpieczeństwie zapadną ponad naszymi głowami? Zapraszamy do wysłuchania rozmowy.
