W ramach podcastu Inicjatywy Trójmorza rozmawiamy z Tomaszem Grzywaczewskim, analitykiem ds. polityki międzynarodowej. Nasz gość podsumowuje pierwsze zagraniczne wizyty prezydenta Karola Nawrockiego i analizuje ich znaczenie dla pozycji Polski w NATO, Trójmorzu oraz w relacjach z administracją Donalda Trumpa.
W ramach podcastu „Idee Trójmorza” rozmawiamy z Tomaszem Grzywaczewskim, analitykiem ds. polityki międzynarodowej. Nasz gość podsumowuje pierwsze zagraniczne wizyty prezydenta Karola Nawrockiego i analizuje ich znaczenie dla pozycji Polski w NATO, Trójmorzu oraz w relacjach z administracją Donalda Trumpa.
Pierwsze zagraniczne wizyty prezydenta Karola Nawrockiego w Stanach Zjednoczonych i we Włoszech przynoszą konkretne deklaracje dotyczące bezpieczeństwa Polski. Jak podkreśla Tomasz Grzywaczewski, „Jeżeli chodzi o USA, mamy trzy konkrety. Po pierwsze, deklarację, że Amerykanie nie zamierzają redukować swojej obecności wojskowej w Polsce. Prezydent dodał, że takie plany są rozważane w odniesieniu do innych państw, ale my, Polska, jesteśmy wyłączeni – poza nawias”.
Zdaniem Grzywaczewskiego, ta decyzja wpisuje się w szersze zjawisko nadmiernego imperialnego rozciągnięcia, które obecnie dominuje w myśleniu administracji Donalda Trumpa. „Wielkie mocarstwa, które angażują się w zbyt wielu miejscach naraz, później okazują się zbyt słabe. Jednym z najważniejszych powodów upadku imperiów było właśnie to rozciągnięcie zasobów” – zauważa. W tym kontekście możliwe jest wręcz zwiększenie amerykańskiego komponentu w Polsce – nie wiadomo jednak, czy chodzi o liczniejsze wojska, stałą bazę, czy wzmocnienie obrony rakietowej.
Drugim elementem jest informacja o cięciach w finansowaniu części programów wojskowych. Polska, jak podkreśla Grzywaczewski, została z tego wyłączona. Administracja Trumpa od przyszłego roku wstrzymuje nowe środki dla m.in. krajów bałtyckich, ale nie dla Polski. „To nie oznacza wycofania żołnierzy, a jedynie ograniczenie części funduszy” – zaznacza komentator. Minister Radosław Sikorski skomentował w USA, że fundusze i obecność Amerykanów powinny być tam, gdzie zagrożenie jest największe – na wschodniej flance, w tym w Polsce.
Ważnym kontekstem wizyty Nawrockiego był raport amerykańskiego think tanku „The Heritage Foundation”. Autorzy wskazali, że Polska w ostatniej dekadzie urosła do rangi filaru NATO na wschodzie i gdyby inne państwa Sojuszu działały równie konsekwentnie jak Warszawa, ryzyko rosyjskiej agresji byłoby minimalne. „Głos Heritage to nie jest głos na puszczy, ale coś, co jest w Białym Domu realizowane. Ten raport jest bardzo pozytywny dla Polski, pada tam stwierdzenie, że gdyby inni członkowie NATO podchodzili tak poważnie jak Polska do wydatków na obronność, to ryzyko eskalacji by zmalało” – podkreśla Grzywaczewski.
Think tank wskazuje również na konieczność rozszerzenia polskiego zaangażowania: rozwój zdolności odstraszania (m.in. zakup F-35 czy systemów obrony powietrznej), możliwe włączenie do programu Nuclear Sharing, inwestycje w infrastrukturę: porty, transport, energetykę, a także współpracę regionalną w ramach Trójmorza. Padają sugestie, by Polska nie tylko chroniła siebie, lecz także wspierała sąsiadów, np. Litwę w obronie przeciwrakietowej. „Amerykanie mówią: przestajecie być tylko biorcą pomocy. Teraz powinniście być jej dawcą w ramach NATO” – podsumowuje Grzywaczewski.
Jego zdaniem Polska została doceniona, a jej geopolityczna rola w regionie wyraźnie wzrosła. Jednak aby utrzymać ten status, Warszawa musi wziąć na siebie większą odpowiedzialność i koszty.
Na zakończenie Grzywaczewski zwrócił uwagę także na zmiany ideologiczne widoczne w Stanach Zjednoczonych. Podkreślił, że w administracji Donalda Trumpa widać wyraźny zwrot przeciwko liberalnym i lewicowym trendom, które przez lata dominowały na Zachodzie. Jak zaznaczył, ta fala może stopniowo rozlać się również na Europę, a Polska,jako kraj o konserwatywnym profilu, może stać się jednym z jej naturalnych liderów.
