Zapraszamy do zapoznania się z raportem „Bezpieczeństwo energetyczne państw bałtyckich w turbulentnych uwarunkowaniach geopolitycznych”.
Bezpieczeństwo energetyczne państw bałtyckich – Litwy, Łotwy i Estonii – stało się jednym z kluczowych zagadnień politycznych i gospodarczych regionu Europy Środkowo Wschodniej po 2014 r., a szczególnie po pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę w 2022 r. Przez dekady państwa te funkcjonowały w ramach postsowieckiego modelu infrastrukturalnego, w którym dominującą rolę w sektorze gazowym, elektroenergetycznym i paliwowym odgrywała Federacja Rosyjska. W 2021 r. ponad 90% gazu ziemnego wykorzystywanego w państwach bałtyckich pochodziło z Rosji, a infrastruktura przesyłowa była podporządkowana kierunkowi wschodniemu. Jednocześnie region charakteryzuje się ograniczonymi zasobami własnymi surowców energetycznych, co czyni go strukturalnie zależnym od importu. Po 2022 r. nastąpiła jednak radykalna zmiana paradygmatu bezpieczeństwa energetycznego. Państwa bałtyckie wstrzymały import rosyjskiego gazu ziemnego, przyspieszyły proces dywersyfikacji dostaw oraz rozpoczęły budowę nowej architektury energetycznej opartej na LNG, połączeniach międzysystemowych z Polską i Skandynawią oraz integracji z rynkiem energii Unii Europejskiej. Proces ten odbywa się w warunkach głębokiej niepewności geopolitycznej, ryzyka sabotażu infrastruktury krytycznej oraz wysokiej zmienności cen surowców. Jednocześnie transformacja energetyczna UE oraz cele klimatyczne do 2050 r. wymuszają stopniową redukcję zużycia paliw kopalnych, co komplikuje długofalowe planowanie inwestycji infrastrukturalnych. W tym kontekście bezpieczeństwo energetyczne państw bałtyckich staje się nie tylko problemem technicznym, lecz także elementem szerszej strategii geopolitycznej i bezpieczeństwa narodowego.
