Zapraszamy do zapoznania się z raportem „Sankcje USA a rosyjskie aktywa naftowe w Europie Środkowej”.
W kolejnym rapcie ThinkTanku Trimarium omawiamy zagadnienie sankcji sektorowych wprowadzonych przez Stany Zjednoczone Ameryki wobec rosyjskich koncernów naftowych pod koniec 2025 r. Stanowi to kolejny etap długotrwałego procesu stopniowego ograniczania wpływów gospodarczych Federacji Rosyjskiej w Europie Środkowej. Choć zasadniczy impuls do redukcji importu rosyjskiej ropy naftowej pojawił się po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r., to dopiero skoordynowane działania Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej zaczęły realnie oddziaływać na strukturę własnościową, logistyczną i finansową sektora naftowego w regionie. Europa Środkowa pozostaje przy tym obszarem szczególnie wrażliwym, gdyż część państw – zwłaszcza Węgry i Słowacja – przez dekady budowała swoje bezpieczeństwo energetyczne w oparciu o ropę naftową dostarczaną rurociągiem Przyjaźń z Rosji. Wartość rosyjskiej ropy naftowej dostarczonej do tych dwóch państw w latach 2022-2024 sięgnęła łącznie ok. 12,4 mld euro, co pokazuje skalę ekonomicznego uzależnienia. Sankcje USA uderzyły jednak nie tylko w handel surowcem, lecz także w zagraniczne aktywa rosyjskich firm, takie jak rafinerie, sieci stacji paliw czy infrastrukturę magazynową. W państwach Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej szczególną rolę odgrywają aktywa spółek Lukoil oraz Rosnieft, a także serbski Gazprom Neft. Presja sankcyjna wywołuje procesy dezinwestycyjne, zmiany właścicielskie i wymuszoną dywersyfikację dostaw, które mają bezpośrednie przełożenie na ceny paliw, stabilność rynków krajowych oraz relacje polityczne w regionie.
